Keywords
therapeutic adherence
self-care
nursing
health education
e-health
telecare
coordinated care
health behaviors
How to Cite
Abstract
Background. Heart failure is one of the most serious health challenges in modern medicine, placing a significant burden on both patients and healthcare systems. Despite advances in pharmacotherapy and medical technologies, hospitalization and mortality rates remain high. One of the key contributors to this problem is insufficient therapeutic adherence and a low level of self-care. Objectives. The aim of the study is to analyze adherence and self-care in patients with heart failure, identify factors influencing compliance with therapeutic recommendations, and present strategies that support improved cooperation between patients and the therapeutic team. Conclusions. Factors affecting adherence are multidimensional and include social, economic, systemic, disease-related, treatment-related, and patient-related determinants. The most effective interventions include health education, individualized treatment plans, active patient involvement in the therapeutic process, social support, and the use of digital tools such as telehealth, electronic reminders, and national patient portals. Improving adherence and self-care may reduce rehospitalization rates, enhance patients’ quality of life, and decrease healthcare system costs.References
Nessler J, Kozierkiewicz A, Gackowski A, et al. Coordinated heart failure care in Poland: towards optimal organisation of the health care system. Kardiol Pol 2018; 76(2): 479–487.
Niewydolność serca w Polsce – raport 2016. Materiały informacyjne Sekcji Niewydolności Serca PTK [Internet]. Dostępny na URL: http://www.niewydolnosc-serca.pl/barometr.pdf.
Nessler J, Zalewski J, Kozierkiewicz A, et al. Projekt programu kompleksowej opieki nad chorymi z niewydolnością serca (KONS). Kardiologia Inwazyjna 2018; 13(6): 10–17.
Gaciong Z, Kardas P, red. Nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych: od przyczyn do praktycznych rozwiązań: podręcznik dla lekarzy i studentów kierunków medycznych. Warszawa: Naukowa Fundacja Polpharmy; 2015.
Jankowska-Polańska B, Uchmanowicz I. Stosowanie się do zaleceń terapeutycznych w niewydolności serca. Choroby Serca Naczyń 2016; 13(3): 227–234.
Kubica A, Grześk G, Sinkiewicz W, i wsp. Compliance, concordance, adherence w przewlekłej terapii. Folia Cardiol Excerpta 2010; 5(2): 54–57.
Gorostowicz A, Wasik A, Krupa A, et al. Compliance among patients with depressive and anxiety disorders. Psychiatr Psychol Klin 2019; 19(2): 177–187.
Jankowska-Polańska B, Kuśnierz M, Dudek K, et al. Impact of Cognitive Function on Compliance with Treatment in Heart Failure. 2017 Feb 28. Dostępny na URL: https://zenodo.org/record/400294 [cyt. 07.12.2025].
Seid MA, Abdela OA, Zeleke EG. Adherence to self-care recommendations and associated factors among adult heart failure patients. From the patients’ point of view. PLOS ONE 2019; 14(2): e0211768.
Toukhsati SR, Driscoll A, Hare DL. Patient Self-Management in Chronic Heart Failure – Establishing Concordance Between Guidelines and Practice. Card Fail Rev 2015; 1(2): 128.
Kardas G, Zborowska A, Uchmanowicz I. Wpływ lęku i depresji na jakość życia pacjentów z niewydolnością serca. Wsp Piel Ochr Zdr 2015; 4(1): 9–12.
Klocek M, Czarnecka D. Jakość życia kobiet z przewlekłą niewydolnością serca. Prz Lek 2016; 73(6): 435–438.
Kolasa J, Maciejewski C, Zych A, i wsp. Rola edukacji zdrowotnej u chorych z niewydolnością serca. Folia Cardiol 2019; 14(3): 252–257.
Róin T, Á Lakjuni K, Kyhl K, et al. Knowledge about heart failure and self-care persists following outpatient programme – a prospective cohort study from the Faroe Islands. Int J Circumpolar Health 2019; 78(1): 1653139.
Krzemińska S, Borodzicz-Cedro A, Arendarczyk M. Wpływ edukacji na jakość życia i ponowne hospitalizacje u chorych z niewydolnością serca. Pielęg Zdr Publ 2011; 1(1): 57–64.
Lelonek M. Niewydolność serca – okres okołowypisowy kluczowym elementem postępowania. Folia Cardiol 2018; 13(4): 371–377.
Lovell J, Pham T, Noaman SQ, et al. Self-management of heart failure in dementia and cognitive impairment: a systematic review. BMC Cardiovasc Disord 2019; 19(1): 99.
Van Heuckelum M, Van Den Ende CHM, Houterman AEJ, et al. The effect of electronic monitoring feedback on medication adherence and clinical outcomes: A systematic review. PLOS ONE 2017; 12(10): e0185453.
Vervloet M, Linn AJ, van Weert JCM, et al. The effectiveness of interventions using electronic reminders to improve adherence to chronic medication: a systematic review of the literature. J Am Med Inform Assoc 2012; 19(5): 696–704.