Abstract
Background. Diabetes is a significant global health and economic issue. An essential role in diabetes management is played not only by pharmaceutical and non-pharmaceutical treatment, but also by patients’ self-control. Self-control in diabetes includes such actions as: testing glucose levels in blood and glucose and acetone levels in urine, body weight control, foot examinations, ophtalmoscopic examinations, and regular checks of diabetes control based on HbA1C levels. Objectives. The purpose of the study was to evaluate patients’ knowledge on diabetes and its early complications, as well as their ability to properly manage any hypo- or hyperglycemic states. Patients’ expectations regarding health education on self-control were also investigated. Material and methods. The study included 100 patients with type 1 (42%) and type 2 (58%) diabetes, aged 18–75, hospitalized at the Department of Endocrinology, Diabetology and Internal Medicine of the University Hospital in Białystok. The study was performed using a questionnaire developed by the author, comprising 70 questions. Results. 36% of the studied patients regularly checked their glucose levels on a daily basis. Most patients were capable of providing a correct definition of hypoglycemia and hyperglycemia, together with their causes and symptoms. Patients knew the criteria for metabolic control of diabetes: normal levels of fasting glucose (88%) and HbA1C (72%). Nearly half of the patients reported having satisfactory knowledge on diabetes self-control; 22% reported good knowledge, and 18% – very good knowledge. The ability to manage hyperglycemia depends on age, type of diabetes, and duration of diabetes. Proper actions were undertaken in response to the occurrence of hyperglycemic symptoms by patients with type 1 diabetes, regardless of its duration, and patients with type 2 diabetes lasting for 10 years or more. Conclusions. 1. Patients with diabetes have a considerable need for health education. 2. Continuing education of diabetes patients may contribute to better metabolic control of diabetes, indirectly reducing the number of early and late complications. Additionally, patient education may significantly contribute to their capability of recognizing the symptoms of early diabetes complications and of managing them.References
Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzy-cę 2015. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetol Klin 2015; 4(supl. A): 1–73.
Boratyn-Dubiel L, Chmiel Z. Znaczenie edukacji zdrowotnej dla pa-cjentów z cukrzycą. Zdr Publ 2010; 120(3): 316–323.
Bernas M, Szczeklik-Kumala Z. Znaczenie edukacji terapeutycznej w leczeniu chorych na cukrzycę. Przew Lek 2009; 2: 84–89.
Uchmanowicz I, Kubera-Jaroszewicz K. Edukacja diabetologiczna. Standard opieki pielęgnacyjnej chorego na cukrzycę. Wrocław: Wy-dawnictwo Continuo; 2012.
Araszkiewicz A, Piasecka D, Wierusz-Wysocka B. Ocena wiedzy pa-cjentów z typem 2 cukrzycy na temat przewlekłych powikłań cho-roby. Now Lek 2012; 81(2): 158–163.
Kobus G, Łagoda K, Sawicka J, i wsp. Czynniki ryzyka chorób ser-cowo-naczyniowych u osób z cukrzycą i rozpoznaną chorobą nie-dokrwienną serca kierowanych na koronarografię – ocena wiedzy pacjentów. Przl Kardiodiabetol 2010; 5(3, 4): 151–158.
Łagoda K, Kamińska K, Kobus G i wsp. Ocena wiedzy pacjentów na temat profilaktyki zespołu stopy cukrzycowej. Przl Kardiodiabetol 2009; 4(2): 64–70.
Mirowska M. Poziom wiedzy pacjentów z cukrzycą oraz udział pielęgniarek w edukacji diabetologicznej. Probl Pielęg 2010; 18(3): 316–322.
Majkowska L, Tejchman K, Ślozowski P, i wsp. Ocena poziomu edu-kacji chorych na cukrzycę typu 2 w Szczecinie i okolicach. Diabetol Dośw Klin 2003; 3: 501–508.
Gawor A, Bełkowska-Kosycarz B, Lewandowska J. Przygotowanie chorych na cukrzycę do samoopieki w opinii własnej i pielęgniarek. Ann UMCS Sect D 2003; LVIIII(supl. XIII): 400–405.
Karakiewicz B, Mroczek B, Rotter I, i wsp. Znaczenie edukacji zdro-wotnej w pracy z pacjentem z cukrzycą typu 2. Ann UMCS Sect D 2004; LIX(supl. XIV): 449–455.
Krystoń-Serafin M, Jankowiak B, Krajewska-Kułak E, i wsp. Ocena wiedzy pacjentów na temat cukrzycy typu 2 jako niezbędny ele-ment terapii. Diabetol Prakt 2005; 6: 7–14.
Wilczewska L, Książek J, Piotrkowska R, i wsp. Edukacja zdrowotna w procesie pielęgnowania pacjentów z cukrzycą. Ann UMCS, Sectio D 2005; LX(supl. XVI): 221–224.
Przeorska-Najgebauer T, Janusz-Jenczeń M, Hornik B, i wsp. Udział chorego na cukrzycę w procesie leczenia. Ann UMCS Sect D 2005; LX(supl. XVI): 410–413.
Nowakowska H, Mędrzycka-Dąbrowska W, Leoniuk K, i wsp. Wpływ edukacji na zmianę zachowań prozdrowotnych chorych z cukrzycą typu 2. Ann UMCS Sect D 2005; LX(supl. XVI): 101–104.
Bąk E, Kadłubowska M, Fraś M. Wpływ samokontroli w cukrzycy na czas powstawanianeuropatiicukrzycowej.ProblPielęg2009;17:105–109.
Glińska J, Kaźmierczak J, Lewandowska M, i wsp. Poziom wiedzy chorych na cukrzycę typu 2 dotyczący powikłań późnych – eduka-cja pacjenta. Probl Pielęg 2011; 19(4): 454–462.
Pacyk G, Grzeszczak W. Wpływ grupowej edukacji na stan psycho-emocjonalny chorych na cukrzycę typu 2 leczonych w poradni rejo-nowej i diabetologicznej. Diabetol Pol 2001; 8: 193–196.
Stanowisko American Diabetes Association. Znaczenie badania Diabetes Control and Complications Trial. Diabetol Prakt 2002; 3(supl. A): A33–A36.